Deputeti i PDK-së, Përparim Gruda, ka përshkruar situatën politike në Kosovë si dalje të pushtetit jashtë rendit kushtetues.
Në intervistë për Nacionalen, Gruda tha se vendi po përballet me situatë të paprecedentë institucionale.
Sipas tij, problemi nuk është më një interpretim alternativ i Kushtetutës, por mosrespektimi i drejtpërdrejtë i një aktgjykimi kushtetues.
“Tash kemi një rast ku ka aktgjykim të Gjykatës Kushtetuese dhe këta prapë nuk e respektojnë.”
Ai e quajti gjendjen “komplet jashtë rendit kushtetues”, duke thënë se pushteti ka dalë përtej kornizës normale institucionale.
“Pushteti ka dalë jashtë binarëve kushtetues dhe krejt infrastruktura shtetërore, politike e shoqërore është, ta them figurativisht, e përmbytur.”
Gruda kundërshtoi interpretimin e Vetëvendosjes për një afat shtesë 30-ditor për konstituimin e Kuvendit.
Ai iu referua paragrafit 148 të aktgjykimit të Gjykatës Kushtetuese, duke thënë se konstituimi duhet të përfundojë brenda afatit.
“Interpretimi që po i bëjnë Vetëvendosje afatit është absurd në çdo kuptim.”
Sipas Grudës, afatet kushtetuese nuk mund të varen nga vullneti politik i një institucioni apo individi.
Ai tha se mungesa e një sanksioni të përcaktuar shprehimisht nuk e bën normën kushtetuese të pazbatueshme.
Përballë zvarritjes, deputeti i PDK-së tha se Kosova nuk ka nevojë për zgjedhje të reja.
“Unë mendoj që Kosova s’ka nevojë për zgjedhje të reja.”
Sipas tij, dialogu politik duhet të ketë përparësi, por nuk mund të shndërrohet në arsyetim për bllokim të pafund institucional.
“Dialogu është antidot për protestat.”
Megjithatë, Gruda paralajmëroi se, nëse dialogu dështon, pakënaqësia publike mund të përkthehet në mobilizim qytetar.
“Përndryshe, një ditë sheshi ka me u mbushur me qytetarë, plot njerëz.”
Ai tha se PDK-ja po përpiqet të shmangë përshkallëzimin, për shkak të përgjegjësisë që, sipas tij, ka ndaj shtetit.
“PDK-ja nganjëherë edhe nuk i bën disa gjëra. Por vjen edhe momenti i përmbysjes.”
Në pjesën më të ashpër të intervistës, ai e cilësoi qeverisjen aktuale si regjim populist dhe autoritar.
“Ky është një regjim autoritar që e ka përmbysur rendin kushtetues dhe e ka vendosur rendin e vet.”
Sipas tij, “Tash ne jemi në rendin e Vetëvendosjes, jo në rendin e Kushtetutës”.
Ai njoftoi se PDK-ja ka dorëzuar kallëzim penal, duke iu referuar vendimeve gjyqësore për ushtrimin e funksioneve në detyrë.
“Ne sot dorëzuam kallëzim penal për këtë.”
Sipas Grudës, Prokuroria e Shtetit tani duhet ta trajtojë çështjen, ndërsa PDK-ja do të vazhdojë edhe me veprime të tjera.
“Ne do të bëjmë edhe veprime të tjera ligjore, edhe veprime politike.”
Megjithatë, ai tha se PDK-ja druhet nga mundësia e dhunës dhe, për këtë arsye, po kërkon zgjidhje paqësore.
Gruda foli edhe për çështjen e presidentit, duke thënë se Kurti mund t’i gjejë numrat për një kandidat konsensual.
Por, sipas tij, kryeministri në detyrë ka interes ta zvarrisë procesin dhe të vazhdojë pa mbikëqyrje parlamentare.
“Ky abnormalitet, për të gjithë neve, për Kurtin është gjendja më normale.”
Pjesa tjetër e intervistës u fokusua në Marrëveshjen e Brukselit dhe Aneksin e Ohrit për raportet Kosovë-Serbi.
Gruda e quajti marrëveshjen “më të keqen” që Kosova ka pranuar në dialog me Serbinë.
“Për mua, si jurist, Marrëveshja e Brukselit dhe Aneksi i Ohrit janë marrëveshja më e keqe që Kosova e ka nënshkruar me Serbinë.”
Sipas tij, qëllimi politik i Kurtit ka qenë që fjala “Asociacion” të mos figurojë drejtpërdrejt në marrëveshje.
“Kurti ka pasur veç një hall: që në marrëveshjen me Serbinë të mos përmendet fjala ‘Asociacion’.”
Gruda tha se Aneksi i Ohrit rikthen, përmes formulimit për marrëveshjet e mëparshme, obligimet që lidhen me Asociacionin.
Ai veçoi nocionin e “vetëmenaxhimit”, të cilin e interpretoi si formë autonomie shumë më të fuqishme sesa paraqitet publikisht.
“Vetëmenaxhimi është autonomi.”
Gruda pretendoi se, sipas draftit që ai përmendi, kontestet për kompetencat do të dërgoheshin në arbitrazh jashtë Kosovës.
“Kjo do të thotë që Asociacioni dhe Kosova janë palë të barabarta dhe janë të vendosura në vijë horizontale të pushtetit.”
Ai tha se kjo do ta dobësonte raportin vertikal kushtetues ndërmjet institucioneve qendrore dhe mekanizmit të komunave me shumicë serbe.
Gruda shkoi më tej, duke pretenduar se një model i tillë do të krijonte autonomi më të fortë se ajo e Kosovës më 1974.
Sipas Grudës, Kurti e ka përdorur mungesën e vëmendjes ndërkombëtare ndaj Kosovës për ta shtyrë zbatimin e obligimeve.
“Por ne, një ditë, kemi me u përgjigjur për obligimet ndërkombëtare që i ka marrë Kurti.”
Ai tha se Kosova sot shihet nga partnerët perëndimorë kryesisht si çështje sigurie, jo si prioritet i lartë diplomatik.
Në fund, Gruda tha se rruga për t’i rinegociuar obligimet kalon përmes rikthimit të partneritetit strategjik me Shtetet e Bashkuara.
“Nëse e rivendosim partneritetin që kemi pasur me Amerikën”, tha ai, Kosova mund të dalë nga “këto obligime të këqija”.
Gruda pranoi se Kurti ka fituar betejën e perceptimit publik për veriun, duke e paraqitur atë si histori triumfi politik.
“Albin Kurti ka arritur me e shitur tregimin për veriun si një çlirim, si një triumf.”
Por, sipas tij, kjo narrativë fsheh faktin se Qeveria ka pranuar vetëmenaxhimin brenda kornizës së marrëveshjes.
“Këtu Kurti na ka mundur neve, opozitën, me propagandë.”
Gruda përfundoi duke thënë se propaganda nuk zgjat përgjithmonë dhe se publiku do ta kuptojë peshën e marrëveshjes.
“Ajo qëndron një kohë. Diku njerëzit e kuptojnë të vërtetën.”
