Ish-koloneli i Ushtrisë Jugosllave, Srbobran Radić, ka deklaruar se procesi gjyqësor në Hagë ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK) nuk duhet parë vetëm si gjykim ndaj individëve, por, sipas tij, si një proces që mund të ndikojë në mënyrën se si do të vlerësohet ndërkombëtarisht e gjithë lufta e UÇK-së.
Radić, i cili prezantohet si ish-kolonel i Ushtrisë Jugosllave dhe ish-pjesëtar i strukturave speciale dhe parashutiste, me përvojë në Kosovë gjatë luftës, ka shprehur qëndrime të ashpra ndaj UÇK-së dhe ish-udhëheqësve të saj.
Duke komentuar zhvillimet në Hagë, ai ka ngritur mundësinë që procesi të përfundojë me lirimin e të akuzuarve, duke e krahasuar këtë skenar me rastin e gjeneralëve kroatë, të cilët fillimisht ishin dënuar, por më pas u liruan në procedurën e apelit.
“Kam frikë se kjo mund të përfundojë si një farsë, sikurse rasti i gjeneralëve në Kroaci, të cilët në fund u liruan”, ka deklaruar Radić.
Ai ka përmendur tri mundësi për zhvillimet e ardhshme gjyqësore: konfirmimin e vendimit, lirimin e pjesshëm nga disa pika të aktakuzës ose lirimin e plotë nga përgjegjësia.
Sipas Radićit, nëse vendimi konfirmohet, në opinionin ndërkombëtar do të krijohet perceptimi se UÇK-ja ka qenë organizatë kriminale dhe terroriste. Ai pretendon se Hashim Thaçi nuk është gjykuar thjesht si individ, por se përmes këtij procesi është vënë në gjykim vetë UÇK-ja dhe lufta e saj çlirimtare.
Sipas tij, një vendim i tillë do të përdoret për të ndërtuar një narrativë ndërkombëtare se UÇK-ja ka qenë organizatë terroriste dhe se lufta e saj nuk kishte karakter çlirimtar.
Akuzat ndaj Perëndimit dhe ndikimi në zhvillimet e Kosovës
Në deklaratat e tij, ish-koloneli jugosllav ka drejtuar akuza edhe ndaj shteteve perëndimore, veçanërisht Gjermanisë, Britanisë së Madhe dhe Vatikanit, duke i akuzuar për nxitjen e separatizmit shqiptar dhe shpërbërjen e ish-Jugosllavisë.
Ai ka pretenduar se shqiptarët nuk e filluan vetë procesin e shkëputjes, por u mbështetën nga fuqitë perëndimore, të cilat, sipas tij, kishin interesa në shpërbërjen e Jugosllavisë dhe më pas të Republikës Federale të Jugosllavisë.
Radić ka përmendur edhe ish-diplomatin amerikan Richard Holbrooke, duke pretenduar se përfaqësuesit amerikanë kishin ndikuar në ndryshimin e qëndrimit ndërkombëtar ndaj UÇK-së.
Sipas tij, fillimisht UÇK-ja ishte cilësuar si organizatë terroriste, ndërsa më vonë ishte trajtuar si forcë çlirimtare, si rezultat i ndryshimeve në politikën ndërkombëtare.
Ai ka pretenduar se Perëndimi u kishte premtuar shqiptarëve krijimin e një shteti të pavarur, por se ky proces, sipas interpretimit të tij, ishte pjesë e një strategjie më të gjerë politike.
Në këtë kontekst, Radić ka kundërshtuar sërish pavarësinë e Kosovës, duke deklaruar se Kosova dhe Metohia janë pjesë përbërëse e Serbisë.
Në pjesën tjetër të deklaratës, Radić është ndalur te Hashim Thaçi, duke folur për të kaluarën e tij politike dhe lidhjet me grupin e Drenicës dhe familjen Jashari.
Ai ka pretenduar se aktivitetet e para të këtij grupi kishin karakter kriminal dhe terrorist, duke e paraqitur zhvillimin e UÇK-së përmes një interpretimi politik dhe ushtarak që përputhet me narrativën serbe për luftën në Kosovë.
Sipas tij, lidhjet e Thaçit me strukturat e Drenicës dhe zhvillimet e mëvonshme politike e ushtarake ishin pjesë e një procesi të organizuar, i cili, sipas pretendimeve të tij, kishte marrë mbështetje nga jashtë.
Radić ka përdorur këto pretendime për të vënë në pikëpyetje karakterin çlirimtar të UÇK-së dhe për të paraqitur luftën e saj si një projekt me mbështetje ndërkombëtare.
Ndikimi i narrativës serbe në debatin për Hagën
Deklaratat e ish-kolonelit jugosllav vijnë në një kohë kur procesi gjyqësor ndaj ish-krerëve të UÇK-së vazhdon të jetë në qendër të vëmendjes politike dhe publike në Kosovë dhe Serbi.
Përmes deklaratave të ish-zyrtarëve ushtarakë dhe përfaqësuesve të diskursit politik serb, po promovohet një narrativë që synon ta paraqesë luftën e UÇK-së si projekt kriminal dhe jo si luftë për çlirimin e Kosovës.
Ndikimi i Serbisë në këtë debat shfaqet përmes përpjekjeve të vazhdueshme për ta ndërkombëtarizuar interpretimin e saj të historisë së Kosovës, për të vënë në pikëpyetje legjitimitetin e luftës çlirimtare dhe për ta paraqitur UÇK-në si organizatë kriminale.
Deklaratat e Radićit janë një tjetër shembull i këtij diskursi, ku procesi gjyqësor në Hagë shihet jo vetëm si çështje e përgjegjësisë individuale, por edhe si mundësi për të ndikuar në perceptimin ndërkombëtar për luftën e Kosovës.
Në këtë mënyrë, Serbia vazhdon betejën politike dhe propagandistike për interpretimin e historisë së luftës në Kosovë, duke shfrytëzuar edhe zhvillimet gjyqësore në Hagë për të promovuar qëndrimet e saj
