Veç një vit pasi Zyra e Rregullatorit të Energjisë miratoi shtrenjtimin e energjisë elektrike me 16 për qind, KESCO, ka dorëzuar kërkesë të re për shtrenjtim të rrymës, kësaj here prej rreth 21 për qind. Presidenca e Republikës së Kosovës ka bërë të ditur se edhe këtë vit do të mbajë qëndrim kundërshtues ndaj çdo rritjeje eventuale të tarifave, duke paralajmëruar se do të dorëzojë komentet e saj sapo të hapet thirrja publike.
“Në rast se do të ketë ndryshime apo rritje të tarifave, qëndrimi ynë do të mbetet i njëjtë, ashtu siç ka qenë në çdo rast kur çështja e rritjes së çmimeve ka qenë në diskutim”, ka deklaruar Bekim Kupina, këshilltar për media i Presidentes së Kosovës në një përgjigje me shkrim për Nacionalen. “Në momentin që hapet thirrja për komente, do t’i dorëzojmë komentet tona si edhe vitet e kaluara, duke u udhëhequr nga interesi publik”.
Ky qëndrim, siç lë të kuptojë Presidenca e Kosovës, pritet jetë të riprodhim i kundërshtimit institucional që Presidenca kishte bërë edhe vitin e kaluar, kur ZRrE po shqyrtonte rritjen e tarifave për vitin 2025. Në dokumentin e datës 28 mars 2025, Presidenca e Kosovës kishte kundërshtuar rritjen e çmimit të energjisë elektrike, duke argumentuar se një vendim i tillë ishte “në kundërshtim me kornizën ligjore” dhe se “injoron situatën ekonomike dhe aspektin e mirëqenies në vend”.
Në atë dokument, Presidenca kishte theksuar se ZRrE, sipas Ligjit për Rregullatorin e Energjisë, kishte obligim parësor mbrojtjen e konsumatorit dhe se rritja e tarifave nuk mund të trajtohet si një zgjidhje e izoluar për problemet strukturore të sektorit energjetik. “Përkrahja e rritjes së çmimit të energjisë si një zgjidhje e parë do të sillte një barrë të madhe për qytetarët”, thuhej në reagim.
Një nga argumentet kryesore të Presidencës lidhej me ndikimin zinxhiror të rritjes së çmimit të energjisë në ekonomi. Dokumenti paralajmëronte se shtrenjtimi i rrymës do të ngriste inflacionin, do të rriste koston e jetesës dhe do të godiste drejtpërdrejt fuqinë blerëse të qytetarëve, veçanërisht në një periudhë kur çmimet e produkteve bazë tashmë ishin të larta.
Sipas të dhënave në dokumentin presidencial, rritja kumulative e tarifave të energjisë në Kosovë në katër vite kishte arritur pothuajse 126 për qind, ndërsa periudhat e rritjeve më të mëdha kishin përkuar me norma të larta inflacioni. Presidenca theksonte se krahasimi i çmimit të energjisë në Kosovë me vendet e rajonit nuk mund të bëhet pa marrë parasysh të ardhurat mesatare dhe fuqinë blerëse të qytetarëve.
Një tjetër pikë e kundërshtimit ishte mungesa e transparencës nga operatorët energjetikë. Presidenca kishte vënë në dukje se raportet financiare për vitin paraprak nuk ishin publikuar dhe se kjo e bënte të vështirë vlerësimin real të humbjeve dhe kostove që përdoren për të arsyetuar rritjen e tarifave nga KESCO. Po ashtu, një pjesë e konsiderueshme e rritjes së kostove lidhej me dështimin e KEK-ut për të realizuar prodhimin e planifikuar, çka kishte detyruar import më të madh të energjisë me çmime më të larta.
Në vend të rritjes së çmimeve, Presidenca kishte propozuar masa alternative, përfshirë subvencionimin e energjisë për kategoritë më të prekura, kufizimin e humbjeve të lejuara për operatorët, përmirësimin e pagesës së faturave në komunat veriore, reduktimin e përkohshëm të TVSH-së për energjinë elektrike dhe krijimin e skemave për pagesa me këste.
