Sekretari i Thesarit të SHBA-së, Scott Bessent, tha se Evropa ishte shumë e dobët për të garantuar sigurinë e Groenlandës, pasi SHBA-të refuzuan të tërhiqeshin nga kërkesa e tyre për të marrë kontrollin e ishullit strategjikisht të rëndësishëm.
Duke folur në NBC News, Bessent këmbënguli që SHBA-të duhet të fitojnë territorin danez dhe akuzoi Evropën se nuk është në gjendje të mbrojë tokën përballë agresionit rus ose kinez.
“Evropianët projektojnë dobësi, SHBA-të projektojnë forcë”, tha ai. “Presidenti beson se siguria e shtuar nuk është e mundur pa qenë Groenlanda pjesë e SHBA-së.”
Trump tha të shtunën se do të vendoste tarifa prej 10% nga muaji i ardhshëm për tetë vende evropiane, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, për t’i ndëshkuar ato për kundërshtimin e përpjekjeve ekspansioniste të Uashingtonit.
Ky veprim shkaktoi zemërim nga aleatët transatlantikë të Amerikës dhe ka hapur përçarjen më të thellë në NATO që nga krijimi i saj.
Bessent mbrojti goditjen e vendeve – Francës, Gjermanisë, Mbretërisë së Bashkuar, Holandës, Danimarkës, Norvegjisë, Suedisë dhe Finlandës – me tarifa të reja, edhe pse kjo mund të përmbysë marrëveshjet e fundit tregtare me Mbretërinë e Bashkuar dhe BE-në.
“Marrëveshja tregtare nuk është finalizuar”, tha Bessent, duke iu referuar marrëveshjes së SHBA-së me BE-në. “Dhe, e dini, një veprim emergjent mund të jetë shumë i ndryshëm nga një marrëveshje tjetër tregtare.”
Sekretari i Thesarit këmbënguli që taksat e reja nuk duhet t’i bëjnë vendet të mos i besojnë SHBA-së dhe tha se presidenti i SHBA-së po vepronte “strategjikisht”. “Gjithmonë jetoni momentin”, shtoi ai.
Të dielën, Presidenti francez Emmanuel Macron bëri thirrje që BE-ja të aktivizojë armën e saj më të fuqishme tregtare, të ashtuquajturin instrument anti-shtrëngim, kundër SHBA-së.
Mjeti, i cili u miratua në vitin 2023, por nuk është përdorur kurrë, do t’i lejonte BE-së t’u përgjigjej rasteve të “shtrëngimit ekonomik” nga vendet e tjera me masat e saj hakmarrëse.
Pavarësisht përpjekjeve të Trump për të ushtruar presion mbi Danimarkën, një anëtare të NATO-s, që t’ia dorëzonte territorin e saj Uashingtonit, Bessent tha se SHBA-të kishin ndërmend të qëndronin anëtare të NATO-s.
“Udhëheqësit evropianë do të vijnë në ndihmë”, tha Bessent. “Dhe ata do ta kuptojnë se duhet të jenë nën ombrellën e sigurisë së SHBA-së. Çfarë do të ndodhte në Ukrainë nëse SHBA-të do të tërhiqnin mbështetjen e tyre? E gjithë kjo do të shembej.”
Tarifat e reja të Trump ndaj aleatëve evropianë u kritikuan nga një grusht i vogël ligjvënësish republikanë.
Njoftimi i presidentit amerikan për taksat të shtunën erdhi ndërsa një delegacion dypartiak prej 11 ligjvënësish amerikanë vizitoi Kopenhagenin për të siguruar zyrtarët danezë dhe të Groenlandës për mbështetjen e tyre.
Lisa Murkowski, një senatore republikane nga Alaska, i përshkroi tarifat si “të panevojshme, ndëshkuese dhe një gabim të thellë”. Murkowski, bashkëkryetare e Kaukusit Arktik të dhomës, bëri thirrje që Kongresi të rimarrë autoritetin e tij kushtetues mbi tarifat.
Senatori Thom Tillis, një republikan nga Karolina e Veriut, i përshkroi tarifat hakmarrëse si “të këqija për Amerikën, të këqija për bizneset amerikane dhe të këqija për aleatët e Amerikës”, duke shtuar: “Fakti që një grusht i vogël ‘këshilltarësh’ po shtyjnë në mënyrë aktive për veprime shtrënguese për të pushtuar territorin e një aleati është përtej budallallëkut.”
Duke folur në CNN të shtunën, kongresmeni republikan Don Bacon — i cili nuk ishte pjesë e delegacionit në Kopenhagen — tha se nëse Trump do të pushtonte Groenlandën, kjo mund të shënonte fundin e presidencës së tij.
“Shumica e republikanëve e dinë se kjo është imorale dhe e gabuar dhe ne do të ngrihemi kundër saj”, tha ligjvënësi i Nebraskës.
Zyrtarët danezë dhe të Groenlandës janë takuar me dhjetëra ligjvënës nga të dyja partitë javët e fundit, duke kërkuar të forcojnë mbështetjen e tyre, ka rapotuar Financial Time, transmeton Gazeta Express.
Të mërkurën, ambasada daneze në Uashington priti rreth 40 ligjvënës për një pritje me Ministrin e Jashtëm danez Lars Løkke Rasmussen dhe homologen e tij të Groenlandës Vivian Motzfeldt.
“Pajtohem plotësisht që Trump është një njeri i fuqishëm. Presidenti amerikan është gjithmonë, por ai nuk është një sundimtar absolut”, tha Rasmussen të dielën. “Amerika është një demokraci, ku ka edhe kontrolle dhe balanca.”
