Kërcënimet e fundit të presidentit amerikan Donald Trump ndaj Iranit kanë ngritur pikëpyetje serioze mbi realizueshmërinë dhe pasojat e mundshme të një përshkallëzimi ushtarak.
Sipas një analize të publikuar nga BBC, paralajmërimet për shkatërrimin e infrastrukturës civile iraniane brenda pak orësh janë më shumë retorikë politike sesa një plan i zbatueshëm ushtarak.
Trump ka deklaruar se SHBA mund të shkatërrojë ura, termocentrale dhe objekte të tjera kyçe në Iran në një kohë shumë të shkurtër nëse Teherani nuk arrin marrëveshje brenda afatit të vendosur.
Ai madje ka paralajmëruar se pasojat mund të jenë katastrofike për vendin, duke përdorur një gjuhë të fortë që ekspertët e konsiderojnë të paprecedentë për një president amerikan.
Megjithatë, analistët ushtarakë dhe ish-zyrtarë të mbrojtjes amerikane vlerësojnë se një operacion i tillë është praktikisht i pamundur.
Irani është një vend i madh, me mijëra objekte infrastrukturore, dhe identifikimi dhe goditja e tyre brenda pak orësh do të kërkonte një operacion të përmasave jashtëzakonisht të mëdha.
Për më tepër, ekspertët theksojnë se një strategji e tillë nuk garanton efektin e dëshiruar politik – detyrimin e Iranit për të pranuar një marrëveshje.
Në vend të kësaj, një skenar më realist, sipas analizës, do të ishte goditja e sektorit energjetik iranian, veçanërisht në provincat bregdetare si Bushehr, Khuzestan dhe Hormozgan, ku ndodhen shumica e rafinerive dhe termocentraleve.
Një sulm i tillë mund të dëmtonte rëndë ekonominë iraniane, duke prekur eksportet e naftës dhe qasjen në Gjirin Persik dhe ngushticën strategjike të Hormuzit.
Zëvendëspresidenti amerikan JD Vance konfirmoi se SHBA tashmë kanë kryer sulme ajrore ndaj objektivave ushtarake, përfshirë ishullin Kharg, një nyje kyçe për eksportet e naftës iraniane. Ai paralajmëroi se SHBA ka mjete të tjera në dispozicion që mund të përdoren nëse Irani nuk ndryshon kurs.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse një përshkallëzim i tillë do ta detyronte Teheranin të negociojë. Sipas ekspertëve, regjimi iranian ka treguar se mund të përballojë presion të madh dhe nuk ka gjasa të dorëzohet shpejt. Për më tepër, qytetarët iranianë tashmë përballen me ndërprerje të energjisë, duke e bërë më pak efektive strategjinë e presionit përmes goditjes së rrjetit energjetik.
Një tjetër shqetësim i madh lidhet me ndikimin global, veçanërisht në tregun e naftës. Ngushtica e Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë, tashmë është prekur nga tensionet, duke shkaktuar rritje të çmimeve në tregjet ndërkombëtare.
Në këtë kontekst, ekspertët paralajmërojnë se përshkallëzimi i mëtejshëm mund të mos i sjellë SHBA-së rezultatet e dëshiruara, por përkundrazi të thellojë krizën dhe të rrisë pasigurinë globale.
